 Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa |
 Warszawska
Spółdzielnia Mieszkaniowa (w skrócie WSM) została wpisana do Rejestru
Spółdzielni przez Sąd Okręgowy w Warszawie dnia 18.12.1921 roku. Natomiast
statut został zarejestrowany w notariacie 24.01.1922 roku. Sygnatariuszami
statutu byli działacze Związku Robotniczych Spółdzielni Spożywców
: Bolesław Bierut, Jan Hempel, Aleksander Ostrowski, Stanisław Szwalbe
oraz Stanisław Tołwiński. Pierwsza siedziba była przy ulicy Zajęczej,
a następnie przy ulicy Długa 19, gdzie na 1 piętrze wynajmowano do
1934 roku. kilka pokoi w których mieściło się Biuro Miejskie WSM oraz
Pracownia Architektoniczna. Natomiast od 1931 roku administracja WSM
znajdowała się na Żoliborzu. Dla realizacji zadań statutowych z biegiem czasu zostały powołane: Społeczne Przedsiębiorstwo Budowlane Sp-nia z odpow. ogranicz., Gospoda Spółdzielcza w Warszawie z odpow.udziałami oraz Stowarzyszenie Wzajemnej Pomocy Lokatorów WSM pod nazwą "Szklane Domy". Stowarzyszenie finansowane było przez członków spółdzielni (wpisowe -5zł, udziały -250zł). Udzielało ono wsparcia finansowego swoim członkom, oraz prowadziło szeroko zakrojoną działalność kulturalno-oświatową na terenie wszystkich kolonii poprzez prowadzenie biblioteki, kółka zainteresowań, odczyty ,prelekcje, itp. Budowa poszczególnych kolonii finansowana była z pożyczek udzielonych Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK), Komitet Rozbudowy m.st. Warszawy, włoski bank Banca Commerciale Italiana, oraz przez Towarzystwo Osiedli Robotniczych. Dodatkowym źródłem finansowania były różne zakłady pracy, po podpisaniu umów patronacki. Umowy takie podpisano między innymi ze Związkami Zawodowymi : Robotników Cukrowni, Robotnic i Robotników Tytoniowych, Robotników Budowlanych (1934 r), Pracowników Kolejowych RP (1930 r),Dyrekcją Monopolu Spirytusowego (1929 r), Zakładem Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych (1939 r),Dyrekcją Tramwajów Miejskich (19934 r). Według danych z 1937 roku (bez IX kolonii) WSM na Żoliborzu wybudowała 23 domy z 1429 mieszkaniami, w których było 2755 izb, a mieszkało 4107 mieszkańców. Prócz Żoliborza WSM wybudowało kolonię domów na Rakowcu, przy ulicy Pruszkowskie |